Ciemna elewacja: ile ciemnych kolorów naprawdę jest na polskiej półce
Ciemny dom wybiera się dziś ze zdjęć, a zdjęcie nie mówi, czy ten kolor da się kupić. Na polskim rynku, w naszym katalogu, stoi 14 112 aktywnych pozycji, a za nimi 8 609 różnych wartości koloru. Ciemnych jest wśród nich 249.
Czterdzieści cztery z nich schodzą tak nisko, że na ścianie czyta się je jako czerń.
Ciekawszy od samej liczby jest jednak jej rozkład. Ciemne wartości niemal w całości siedzą w farbie, a w tynku barwionym w masie prawie ich nie ma.
Co tu znaczy „ciemny”
„Ciemny” nie jest tutaj wrażeniem, tylko miarą. Każdy kolor publikowany przez producenta ma wartość jasności L*, gdzie 0 to czerń, a 100 to biel. Poniżej L* 30 kolor czyta się jako ciemny nawet w pełnym słońcu, poniżej L* 20 jako niemal czarny.
Liczymy wartości koloru, a nie pozycje cennika. Ten sam antracyt sprzedawany w kilku liniach to jedna decyzja i kilka wierszy katalogu, a wiersze katalogu zawyżyłyby tu rachunek, wcale nie poszerzając wyboru.
Gdzie na polskiej półce mieszka ciemny kolor
| Materiał | Różne wartości koloru | Ciemne (L* < 30) | Prawie czarne (L* < 20) |
|---|---|---|---|
| Farba elewacyjna | 7 472 | 195 | 22 |
| Tynk barwiony w masie | opisane osobno | 14 | 1 |
| Panel elewacyjny | 109 | 7 | 3 |
Farba ma 195 ciemnych wartości, czyli mniej więcej jedną na trzydzieści osiem. W stosunku do szerokości wzorników to niewiele, ale w liczbach bezwzględnych jest to realny wybór: prawie dwieście głębokich szarości, grafitów, granatów, butelkowych zieleni i brązów.
Tynk ma czternaście. To nie jest paleta, to wyjątek. Wielkość samej półki tynku i to, jak bardzo pozycje w niej się powtarzają, opisaliśmy osobno w tekście o kolorze tynku i farby elewacyjnej; tutaj liczy się jedno: cała ta półka kończy się na czternastu ciemnych wartościach, a tylko jedna z nich schodzi poniżej L* 20.
Powód nie leży po stronie marek, tylko po stronie sposobu sprzedaży. Farbę barwi się na zamówienie z receptury, więc każdy odcień wzornika jest zamawialny. Tynk przychodzi jako gotowy system, w którym jeden wzornik obsługuje kilka spoiw i kilka granulacji, a taki wzornik jest budowany na tonach średnich i jasnych, bo one działają we wszystkich liniach naraz.
Panel elewacyjny to przypadek najmniejszy i najbardziej wymowny: siedem ciemnych wartości na 109, czyli udział najwyższy z całej trójki. Krótka gama, projektowana pod architekturę, która rodzi się już ze swoimi antracytami. Ile z niej powtarza się w farbie, policzyliśmy w tekście o powtarzalności koloru panelu i farby.
Nie każdy duży wzornik schodzi nisko
Ten sam rachunek na poziomie producentów pokazuje, że szerokość wzornika nic nie mówi o tym, jak nisko schodzi paleta.
| Producent | Różne wartości koloru | W tym ciemne |
|---|---|---|
| Tikkurila | 3 482 | 35 |
| Caparol | 1 749 | 74 |
| Brillux | 839 | 58 |
| Atlas | 463 | 10 |
| Śnieżka | 133 | 13 |
Najszerszy wzornik z tej piątki ma najmniej ciemnych wartości. U Tikkurili jest ich 35 na 3 482, czyli jedna na sto, a u Caparola 74 na 1 749, czyli jedna na dwadzieścia cztery. Wzornik dwa razy węższy daje więc dwa razy więcej ciemnych kolorów do wyboru.
Praktyczny wniosek jest przyziemny: jeżeli szukasz grafitu i przeglądasz najszerszy dostępny wzornik, to nie znaczy, że przeglądasz ten właściwy.
Co z tego wynika dla własnego domu
Ciemna elewacja to decyzja o materiale, a nie o odcieniu. Wybór tynku barwionego w masie zamyka paletę na czternastu wartościach, zanim ktokolwiek otworzy wzornik. Wybór farby zostawia sto dziewięćdziesiąt pięć. To ta sama decyzja podejmowana w dwóch różnych momentach, a zwykle jako pierwsza zapada ta niewłaściwa: najpierw wybierany jest kolor, potem odkrywane jest ograniczenie.
Na ociepleniu trzeba przeczytać kartę techniczną, zanim otworzy się wzornik. Na ścianie ocieplonej w systemie cienkowarstwowym bardzo ciemne wykończenie mocniej się nagrzewa i producent podaje w dokumentacji linii, które odcienie są na tym systemie dopuszczone. To jest warunek do sprawdzenia w karcie konkretnej linii, a nie wniosek z liczb na tej stronie.
Ciemny kolor można rozłożyć po domu, zamiast kłaść go na całą ścianę. Stolarka, balustrady, obróbki blacharskie i cokół dają czerń bez wchodzenia w te czternaście wartości tynku, a na fasadzie widać ją mocniej, niż sugerowałaby sama wielkość płaszczyzny.
Ciemny odcień odczytany z wzornika to nie ten sam odcień na dwóch kondygnacjach ściany. Ciemne kolory zmieniają się ze światłem, porą dnia i stroną świata bardziej niż jasne, a próbka wielkości dłoni tego nie opowie. To rozstrzyga się dopiero na widoku prawdziwego budynku w prawdziwej skali.
Czego ta strona nie twierdzi
Producenci publikują wartości kolorów, ale nie publikują pełnej siatki odcienia, linii i granulacji. Z tych liczb nie wynika, że dany ciemny kolor jest dostępny w danej linii, i to potwierdza się u producenta albo w hurtowni.
Liczby opisują polski rynek tak, jak producenci publikują go dzisiaj, i opisują nasz katalog. Jeśli jakiejś marki tu nie ma, znaczy to, że jeszcze jej nie zebraliśmy, a nie że nie sprzedaje się w Polsce. Półka zmienia się z każdym dodanym producentem i każdą nową linią.